Straffen versus belonen

belonen hond snoepje

Positief bekrachtigen

Veel mensen nemen een puppy of hond in huis met het idee dat hij of zij nog van alles moeten afleren. Dit is onjuist. De hond moet namelijk nog alles aanleren! Het bewust bezig zijn met wat de hond allemaal niet moet doen zal de hond negatief beïnvloeden waardoor probleemgedrag vaak eerder ontwikkelt. De gedachte “de hond of puppy mag zeker niet aan de lijn trekken” kan positief worden omgedraaid naar “ik ga de hond leren hoe hij netjes naast mij kan lopen” of “mijn hond mag echt niet tegen mensen opspringen” kun je ook benaderen met “ik ga leren dat mijn hond netjes gaat zitten als er mensen binnen komen”. Doormiddel van positieve bevestiging is het niet nodig om slecht gedrag af te leren, maar hem nieuwe dingen te leren.

Goed gedrag belonen

Positieve versterking is een van de meest krachtige tools voor het vormen of veranderen van gedrag. Een beloning in de vorm van voedsel of stemgebruik vergroot de kans dat de hond het gedrag zal herhalen. Het klinkt heel eenvoudig, de hond belonen voor goed gedrag, en dat is het ook! Maar om de techniek effectief te oefenen, moet je een aantal fundamentele richtlijnen volgen. Timing is alles. De beloning moet binnen secondes worden gegeven wil de hond het associëren met de juiste actie en niet iets anders. In het begin is consequent belonen zeer belangrijk, dit kan later langzaam worden afgebouwd.

Nooit straffen?

De positieve benadering van opvoeding wil natuurlijk niet zeggen dat je de hond of puppy nooit mag straffen. Echter is het van belang dat de hond eerst weet wat hij wel mag voordat hij wordt afgestraft voor iets wat hij niet mag. Je kunt een hond niet straffen voor iets wat hij nog niet heeft geleerd. Stel je hebt de hond al enige tijd geleerd dat hij rustig op zijn mand moet blijven terwijl jullie aan tafel eten. Als je er zeker van bent dat de hond dit begrijpt en hij springt toch een keer tegen de tafel op kun je hem op dat moment straffen. Straffen werkt alleen op heterdaad! De hond moet de straf kunnen associëren met het ongewenste gedrag. Een straf moet ook consequent worden toegepast wil de hond het gedrag niet meer herhalen. Een correctie werkt ook het beste als je deze toepast op het moment dat het ongewenste gedrag begint. Op het moment dat de hond al bezig is of al succesvol is geweest heeft straffen geen enkele zin meer. De hond heeft zichzelf namelijk al beloond. Deze beloning weegt meestal zwaarder dan de straf.

Bij ongewenst gedrag zoals blaffen, opspringen en hyperactiviteit is negeren nog altijd de meest effectieve straf. In de meeste gevallen wil de hond namelijk aandacht en negatieve aandacht is ook aandacht en beter dan niets!

Hoe straffen?

Je zou misschien denken dat honden elkaar ook hardhandig afstraffen omdat het er soms heftig uitziet. Toch zullen honden binnen een roedel zelden elkaar echt pijn doen. Gebeurd dit wel, dan kan het vertrouwen voorgoed beschadigd zijn. Als baas moet je daarom nooit fysiek geweld gebruiken. Een pijnlijke correctie kan er voor zorgen dat het ongewenste gedrag zich niet meer herhaald echter zal de hond hoogst waarschijnlijk ander problematisch gedrag ontwikkelen die voortkomt uit nervositeit, angst en stress. Schoppen, slaan, elektrische schokken, knijpen, enz. zijn dus geen geschikte straffen. Schreeuwen heeft ook weinig zin, het gehoor van de hond is vele malen zo goed als dat van ons, dus hij verstaat je echt wel.

Allereerst is het is belangrijk dat je de hond of puppy het woordje nee aanleert. Lees hier instructies voor het “nee commando”. Eenmaal aangeleerd is het in de meeste gevallen al genoeg om het ongewenste gedrag te stoppen op het moment dat het begint. Luistert de hond nog steeds niet, pak hem dan op zonder iets te zeggen en geef hem “time out” in een prikkelarme omgeving zoals de gang. Om bepaald gedrag te onderbreken kun je de hond ook laten schikken door bijvoorbeeld een sleutelbos in zijn richting te gooien of hard geluid maken. Zoals eerder al is benoemd blijft negeren een van de beste straf methodes.

Volhouden!

Het principe “belonen is beter dan straffen” is voor ieder wel bekend en de meeste mensen zijn het er ook mee eens, echter blijft het in de praktijk toch moeilijk om het consequent toe te passen. Straffen is voor veel mensen toch de makkelijke weg vooral als het geduld op is. Vergeet in ieder geval nooit dat correctie op het juiste moment, en ook de beloning op het juiste moment borg staat voor een goede baas-hond verhouding. Merk je bij jezelf dat het een automatisme is om veel te straffen, geef dan niet op! Herpak jezelf en probeer elke dag een kwartiertje vrij te maken voor een trainingssessie met de hond waarbij je hem weer extra beloond voor goed gedrag.

Gerelateerde artikelen:

Overmatig blaffen afleren
Agressie naar honden
Hond leert sneller met rust